Wat is dat toch met bestuurders en managers? Als ze eenmaal aan het roer staan, doen ze rare dingen. Declareren ze 900.000 euro teveel of openen zij – verantwoordelijk voor kwalitatief goed hoger onderwijs in eigen land – vestigingen in Quater, Bangkok en op Bali. Of zij schuiven, vanuit hun verantwoordelijkheid binnen een universiteit, lucratieve opdrachten door aan de eigen echtgenote voor een slordige 750.000 euro.

Allemaal laakbaar gedrag. Gedrag waarvan u en ik op onze klompen aanvoelen dat het niet door de beugel kan. Waarom voelen die bestuurders en managers dat dan niet aan? Lopen zij daadwerkelijk naast hun klompen? Brengt hun positie met zich mee, dat hun realiteitszin afneemt en worden zij hierop niet meer gecorrigeerd door hun omgeving? Hebben zij geen critical friends?

Bijkomend probleem is dat dit soort bestuurders en managers – zij noemen zichzelf graag "topmanagers" – een smet op het blazoen vormen voor heel veel wel integere managers die enorm hard werken en de goede dingen doen. Ik hoor in reactie op dit verwerpelijke gedrag nogal wat kreten als: "alle managers door de plee", "weg er mee" en laat de werkvloer het vooral zelf doen. Waar Ien Dales ooit zei: "Een beetje integer bestaat niet", geldt voor Geert Dales dat "een beetje integer, integer genoeg is".

Organisaties kunnen niet zonder sturing. Ergens moet op basis van voldoende draagvlak een knoop worden doorgehakt. Met arbeiderszelfbestuur alleen lukt dat niet. Zou dat wel het geval zijn, dan waren veel organisaties echt anders georganiseerd. Er is dus leiding nodig. Integere leiding. Gewoon hardwerkende vrouwen en mannen met hart voor de zaak die zichzelf willen wegcijferen en de organisatie willen dienen. Die vrouwen en mannen bestaan. Zij noemen zichzelf geen topmanager. Je hoeft ze ook niet met een lampje te zoeken. Ze presteren vaak wel top!

Helaas wedden benoemingscommissies vaak op het verkeerde paard. Of vissen zij in een troebele vijver waarin alleen die vissen zijn uitgezet die goede maatjes zijn met mensen in het "old boys netwerk". Het werkelijke probleem zit dan ook in het werven, selecteren en benoemen van mensen die aan het roer kunnen staan. Die zoektocht moet opener, meer competentiegericht en vooral buiten de gebaande paden.